สุริยุปราคา 1 การเกิด เต็มดวง สุริยคราส ปรากฏการณ์ สุริยะฆาต บางส่วน เกิด จาก

Click to rate this post!
[Total: 137 Average: 5]

สุริยุปราคา

 

สุริยุปราคา

 

   สุริยุปราคาเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก เพราะการเกิดสุริยุปราคาได้นั้นต้องมีองค์ประกอบของทั้งสามดวงดาวสำคัญเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยนั่นก็คือดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลก หากเรามองดวงอาทิตย์ในเวลากลางวันและมองดวงจันทร์ในเวลากลางคืนจะสังเกตได้ว่าทั้งสองมีขนาดเท่าๆ กัน แต่ในความเป็นจริงแล้วดวงอาทิตย์มีเส้นผ่านศูนย์กลางที่ยาวกว่าดวงจันทร์ถึง 400 เท่าแต่ที่เราเห็นขนาดของทั้งสองไม่แตกต่างกันมากเป็นเพราะดวงอาทิตย์อยู่ไกลจากโลกมากกว่าดวงจันทร์ถึง 400 เท่านั่นเอง ซึ่งสุริยุปราคาหรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าสุริยคราสเป็นปรากฏการณ์ที่ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลกโคจรมาเรียงอยู่ในแนวเดียวกันโดยมีดวงจันทร์ขั้นอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์และโลกมักจะเกิดขึ้นไม่บ่อยนักแต่ถ้าหากจะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาขึ้นมักจะเกิดขึ้นในวันแรม 15 ค่ำดวงจันทร์จะค่อยๆ โคจรผ่านหน้าดวงอาทิตย์ทำให้เราที่อยู่บนโลกเห็นดวงอาทิตย์ค่อยๆ มืดดับไปจนเต็มดวงเรียกปรากฏการณ์นี้ว่าการเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงหรือที่ใครหลายๆ คนเรียกกันว่าราหูอมดวงอาทิตย์นั่นเอง

 

การเกิดสุริยุปราคาและจันทรุปราคา

 

   แน่นอนว่าเมื่อมีการเกิดของสุริยุปราคาก็ต้องมีการเกิดของจันทรุปราคาเช่นกันแต่สุริยุปราคา จันทรุปราคาจะแตกต่างกันตรงที่สุริยุปราคาเกิดจากการเรียงตัวในแนวเดียวกันของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลกโดยมีดวงจันทร์อยู่ระหว่างกลาง ซึ่งสามารถแบ่งสุริยุปราคาได้เป็นสี่ประเภทด้วยกัน ได้แก่ สุริยุปราคาเต็มดวง, สุริยุปราคาบางส่วน, สุริยุปราคาวงแหวน และสุริยุปราคาผสม แต่สำหรับจันทรุปราคานั้นเกิดจากการเรียงตัวในแนวเดียวกันของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลกโดยมีโลกอยู่ระหว่างกลางมักเกิดขึ้นในช่วงวันขึ้น 15 ค่ำ

 

   สุริยุปราคา คือปรากฏการณ์ที่ใครหลายๆ คนอยากจะเห็นสักครั้งในชีวิตเหมือนเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ต้องจดบันทึกไว้ สำหรับสุริยุปราคาภาษาอังกฤษเรียกว่า Solar Eclipse ข้อแนะนำเพิ่มเติม ไม่ควรมองการเกิดสุริยุปราคาด้วยตาเปล่าเพราะเหมือนเป็นการมองดวงอาทิตย์โดยตรงแสงของดวงอาทิตย์อาจส่งผลอันตรายต่อดวงตาได้ควรมองผ่านอุปกรณ์กรองแสง

 

   Solar Eclipse คือคำสากลที่ใช้เรียกปรากฏการณ์สุริยุปราคา สำหรับใครที่ยังไม่เคยเห็นสุริยุปราคาสามารถค้นหารูปสุริยุปราคาในอินเทอร์เน็ตแต่อาจมีข้อสงสัยที่ว่าทำไมรูปสุริยปราคาในไทยแต่ละรูปนั้นอาจมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไปนั่นเป็นเพราะการโคจรของดวงจันทร์ผ่านดวงอาทิตย์ที่ต่างกันหรือระยะห่างระหว่างดวงจันทร์กับโลกที่แตกต่างกันนั่นเอง โดยรูปสุริยุปราคาจะสามารถแบ่งออกเป็นสี่ประเภทดังต่อไปนี้

 

  1. สุริยุปราคาเต็มดวง (Total eclipse) จะมีลักษณะที่ดวงจันทร์มีขนาดใหญ่เกือบเทียบเท่าดวงอาทิตย์ส่งผลให้เรามองดวงจันทร์โคจรบังดวงอาทิตย์ได้ทั้งหมด จนเราเห็นดวงอาทิตย์มืดสนิททั้งดวง
  2. สุริยุปราคาบางส่วน (Partial eclipse) จะมีลักษณะที่ดวงจันทร์สามารถบังดวงอาทิตย์ได้เพียงบางส่วนเท่านั้น เราก็จะเห็นดวงอาทิตย์มืดเป็นบางส่วน สว่างบางเป็นส่วนนั่นเอง
  3. สุริยุปราคาวงแหวน (Annular eclipse) จะมีลักษณะที่ดวงจันทร์อยู่ในตำแหน่งห่างไกลจากโลกมาก เราจึงเห็นดวงจันทร์ในขนาดที่เล็กกว่าปกติ ดังนั้นเมื่อดวงจันทร์โคจรไปในแนวเดียวกันกับดวงอาทิตย์และโลกแล้ว เราที่มองสุริยุปราคาจากโลกจะเห็นดวงจันทร์ทับดวงอาทิตย์แต่เพราะขนาดของดวงจันทร์ที่เล็กกว่าดวงอาทิตย์มากส่งผลให้เราเห็นสุริยุปราคาในลักษณะวงแหวน
  4. สุริยุปราคาผสม (Hybrid eclipse) ความโค้งของโลกส่งผลให้เราเห็นสุริยุปราคาในลักษณะที่เป็นแบบผสมกล่าวคือ บางส่วนเห็นสุริยุปราคาเต็มดวง บางส่วนเห็นสุริยุปราคาเป็นวงแหวน เหตุที่บางส่วนเห็นสุริยปราคาเต็มดวงเป็นเพราะอยู่ใกล้ดวงจันทร์มากกว่านั่นเอง

 

ดวงจันทร์หมุนรอบโลกทำให้เกิดอะไร

 

   เคยสงสัยไหมว่าข้างขึ้น ข้างแรมในปฏิทินของไทยเราเกิดขึ้นจากอะไร? คำตอบก็คือเกิดจากการที่ดวงจันทร์หมุนรอบโลกนั่นเอง ทำให้เราที่อยู่บนโลกมองเห็นแสงที่เกิดจากการสะท้อนจากดวงอาทิตย์แตกต่างกันออกไปและเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า ‘ปรากฏการณ์ข้างขึ้น ข้างแรม’

 

   ปรากฏการณ์ข้างขึ้น เกิดขึ้นจากการที่ดวงจันทร์โคจรผ่านระหว่างโลกและดวงอาทิตย์ส่งผลให้เราไม่เห็นแสงสว่างของดวงจันทร์ แต่เมื่อมีการเคลื่อนตัวผ่านไปเรื่อยๆ เราจะค่อยๆ เห็นเสี้ยวของแสงสว่างของดวงจันทร์มากขึ้นเรื่อยๆ เรียกกันว่า ‘ข้างขึ้น’ ซึ่งปรากฏการณ์ข้างขึ้นยังสามารถแบ่งออกเป็น 2 ช่วงด้วยกัน ประกอบไปด้วยดังนี้

– ช่วงที่หนึ่ง เรียกว่า Waxing Crescent จะเป็นช่วงที่เริ่มเห็นเสี้ยวดวงจันทร์ทางขอบฟ้าทิศตะวันตกหลังพลบค่ำและจะค่อยๆ เห็นสูงมากขึ้นเรื่อยๆ วันละประมาณ 12 องศาและดวงจันทร์จะตกขอบฟ้าทางทิศตะวันตกช้าลงเรื่อยๆ

– ช่วงที่สอง เรียกว่า Waxing Gibbous หลังเริ่มปรากฏการณ์ข้างขึ้นประมาณ 1 สัปดาห์เราจะเห็นดวงจันทร์ครึ่งดวงโดยประมาณจะค่อยๆ ลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกช่วงเที่ยงคืน

 

 

   ปรากฏการณ์ข้างแรม เกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์โคจรผ่านหลังโลกซึ่งเป็นทิศตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ เราจะเห็นดวงจันทร์ค่อยๆ แหว่งไปทีละน้อยๆ เรียกกันว่า ‘ข้างแรม’ ซึ่งปรากฏการณ์ข้างแรมสามารถแบ่งออกเป็น 2 ช่วงเช่นเดียวกับปรากฏการณ์ข้างขึ้น ประกอบไปด้วยดังนี้

– ช่วงที่หนึ่ง Waning Gibbous จะเป็นช่วงที่ค่อยๆ เริ่มเห็นดวงจันทร์แหว่งไปทีละน้อยและจะเริ่มเห็นดวงจันทร์ทางทิศตะวันออกช้าลงวันละ 50 นาทีโดยประมาณ

– ช่วงที่สอง Waning Crescent หลังจากปรากฏการณ์ข้างแรมเกิดขึ้นประมาณ 1 สัปดาห์ เราจะเห็นดวงจันทร์ประมาณครึ่งดวงและเริ่มเห็นดวงจันทร์ทางทิศตะวันออกหลังเวลาเที่ยงคืนไปแล้ว เคลื่อนตัวสูงขึ้นเรื่อยๆ จนอยู่บนจุดสูงสุดบนท้องฟ้าเมื่อดวงอาทิตย์ขึ้นในช่วงเช้า และเราจะเห็นดวงจันทร์ทางทิศตะวันออกช้าลงวันละ 50 นาทีโดยประมาณ

 

   เห็นได้ชัดว่าการโคจรของทั้งสามดวงดาวล้วนมีความสำคัญต่อการเกิดปรากฏการณ์ธรรมชาติ และนอกจากที่กล่าวไปข้างต้นแล้ว ยังมีปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับทั้งสามดวงดาวนี้อีกมากมาย อาทิเช่น การเกิดฤดูกาล การเกิดน้ำขึ้นน้ำลง และการเกิดกลางวันกลางคืน เป็นต้น

 

   สำหรับใครที่อยากดูสุริยุปราคาครั้งต่อไปสามารถดูสุริยุปราคาได้อีกครั้งในช่วงสิ้นปี จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงในวันที่ 4 ธันวาคม 2564 ดวงจันทร์จะมีขนาดใหญ่เทียบเท่าดวงอาทิตย์ส่งผลให้ดวงจันทร์จะสามารถบังดวงอาทิตย์ได้เต็มดวง และสามารถดูจันทรุปราคาบางส่วนหรือจันทร์ไม่เต็มดวงได้ในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2564 และอย่าลืมสวมใส่อุปกรณ์กรองแสงเพื่อปกป้องดวงตาเวลาดูสุริยุปราคาและจันทรุปราคา

 

สุริยุปราคา 2563 เกิดขึ้น 2 ครั้ง ได้แก่

– สุริยุปราคาวงแหวน ในวันที่ 21 มิถุนายน 2563

– สุริยุปราคาเต็มดวง ในวันที่ 14-15 ธันวาคม 2563

 

สุริยุปราคา 2561 เกิดขึ้น 2 ครั้ง ได้แก่

– สุริยุปราคาบางส่วน ในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2561

– สุริยุปราคาบางส่วน ในวันที่ 13 กรกฎาคม 2561

 

 

 

 

 

 

ที่มาบทความ
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2
http://www.lesa.biz/astronomy/astro-events/solar-eclipse
https://tuemaster.com/blog/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2-%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2/
http://thaiastro.nectec.or.th/skyevent/article/eclipses2021/
http://thaiastro.nectec.or.th/skyevent/article/eclipses2020/
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2_15_%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2561
https://erp.mju.ac.th/openFile.aspx?id=MjMzNTg3

 

 

 

 

 

 


อัพเดทครั้งสุดท้าย เมื่อ 17 พฤศจิกายน 2021

Leave a Comment

Scroll to Top